about-lib

 

کتابخانه دانشکده ادبیات در سال 1297 شمسی به عنوان دارالمعلمین  مرکزی تأسیس شد. در سال 1307 با عنوان  دارالمعلمین عالی با مجموعه 283 جلدی به فعالیت خود ادامه داد. در سال 1312 به دانشسرای عالی تغییر نام یافت و در سال  1313 همزمان با تأسیس دانشگاه تهران، دانشکده ادبیات در کنار دانشسرای عالی به کار خود ادامه داد.

 دانشکده های علوم و علوم اجتماعی نیز در دانشکده ادبیات فعالیت می کردند و  هرکدام به مرور زمان مستقل شدند.

 کتابخانه ادبیات قبلاٌ با کتابخانه های مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، مؤسسه باستان شناسی، مؤسسه جغرافیا و  لغت نامه دهخدا همکاری داشته است که اکنون هرکدام بصورت مستقل اداره می شوند.

 کتابهای منتشر شده پژوهشگران بسیاری خریداری  وتعدادی مجموعه های شخصی به صورت وقف یا اهدا به مجموعه اضافه  شد که نمونه هایی از آن به شرح زیر است:

 مجموعه 2242 جلدی محمد قزوینی در سال 1329، مجموعه 1500جلدی احمد بهمنیار و مجموعه 104 جلدی تقی خواجوی در سال 1332 .

 مجموعه 2250 جلدی عباس اقبال در سال 1334.

 مجموعه خاندان فرمانفرمایان با 6500 کتاب و مجله در سال1338.

 مجموعه 3000 جلدی حمید وفاطمه سیاح در سال 1339.

 کتابخانه استاد علی اصغر حکمت با 5200 جلد در سال 1340.

 مجموعه 1200 جلدی میرزا عبد الله سبوحی واعظ در 1341.

 کتابخانه امام جمعه کرمان با1000 جلد کتاب و کتابخانه سید حسن تقی زاده با 2700 جلد در سال 1343.

 مجموعه مسعود انصاری و مجموعه اهدایی دولت فرانسه در سال 1345.

 مجموعه 1000 جلدی آذرهوشنگ باختری در سال 1347.

  بخشی از کتابخانه انولیتمان ( E. Litman ) که در برگیرنده کتاب و رساله های کم یاب شرق شناسی است، یک دوره کم یاب از  تاریخ طبری چاپ لیدن، اوقاف گیب و کتابهای خطی، چاپ سنگی و سربی، موادی بودند که با خرید، اهدا و وقف، وارد مجموعه  کتابخانه شد و به همین منوال، با گذشت زمان کتابخانه مراحل تکامل را پشت سر گذاشت.

 مجموعه کتابخانه­ های دانشگاه تهران که پشتوانه آموزش عالی و پژوهشهای محققان و دانش­پژوهان در کشور به شمار می روند از یک کتابخانه مرکزی و کتابخانه­های دانشکده­ها و موسسات وابسته تشکیل می گردند.

 الف.کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران :کتابخانه مرکزی بیشتر در خدمت فعالیت­های پژوهشی قرار دارد و مجموعه­ای متنوع از منابع پژوهشی را در بر می گیرد .این کتابخانه وظیفه گردآوری و نگهداری کلیه آثار منتشر شده در کشور و منابع مربوط به مطالعات اسلام شناسی و ایران شناسی و آثار مرجع رشته های مختلف دانشگاهی انتشار یافته در خارج از کشور را نیز بر عهده دارد.

 ب.کتابخانه های دانشکده­ها و موسسات وابسته :کتابخانه­های دانشکده­ها بر حسب نیازهای علمی و آموزشی دانشکده ویژه خود به وجود آمده­اند و موظف به گردآوری و نگهداری منابع تخصصی و آموزشی مورد نیاز دانشجویان و مدرسان گروههای آموزشی خود می باشند.

 ج.انواع منابع موجود در کتابخانه های دانشگاه تهران عبارت است از :

 1)تک­ نگاشتها: شامل کتابها (پایان نامه­ های)رساله­ های تحصیلی

 2)پیایندها: شامل ادواریها و غیر ادواریها

3)مواد آرشیوی: شامل نسخه های خطی، اسناد خطی، میکروفیلم­ها و عکس­ها

4)مواد دیداری و شنیداری : شامل نوارهای صوتی وتصویری

 5)منابع الکترونیکی

 6)نقشه ­ها

 

د- منابع و موادی که به امانت داده نمی شوند:

 1- کتب مرجع(دایره المعارف­ها، واژه­نامه­ها، کتابشناسی­ها، نمایه­ها، چکیده­نامه­ ها، سالنامه ­ها، سرگذشت­نامه­ های جمعی، منابع جغرافیایی، اسناد و مدارک

 2- کتابهایی که هنوز در دفتر اموال کتابخانه ثبت نشده است

 3- کتب خطی، چاپ سنگی، نفیس و کمیاب

 4- پایان نامه­ ها

 5- مجلات و روزنامه­ های مجلد شده­، نقشه ها، اطلس­ها، نشریات ادواری و نشریات و کتبی که کتابخانه برای مدت معینی به امانت گرفته است.

6- مواد دیداری و شنیداری و اسناد و آرشیو

7- منابع دیجیتالی لوح های فشرده و هرگونه نرم افزار رایانه­ای

 

    رؤسای کتابخانه از ابتدا تا کنون:

  دکتر آوانس حق نظریان

  دکتر عزت الله نگهبان

  دکتر سید حسین نصر

  دکتر یحی مهدوی

  نوش آفرین انصاری

  دکتر بهرام جمال پور

  آذرهوشنگ باختری

  دکتر سید حسن سادات ناصری

  دکتر مظفر بختیار

  رضا سرلک

  دکتر احمد کریمی حکاک

  دکتر ابراهیم دیباجی

  احمد رضایی

  دکتر محمود انوار

  دکتر غلامعباس رضایی

  دکتر عصمت حکیمی

  دکتر محمود شکیب

  دکتر محمدحسن فؤادیان

  دکتر احمد احمدی

  دکتر علیرضا حاجیان نژاد

 دکتر امید مجد

دکتر اصغر باباسالار

دکتر حمید کرمی پور

 

  در سال 1314 بانوپروین اعتصامی کتابدار کتابخانه بوده است.

  

  ساختمان و بخشهای مختلف کتابخانه:

  کتابخانه در سال 1337 به ساختمان فعلی منتقل شد و بخشهای آن به شرح زیر است:

  طبقه زیر همکف:  1- مخزن فارسی و عربی 2- مخزن لاتین

 

 

 

  

 

 

 

 طبقه همکف: 1- اتاق رئیس کتابخانه 2- بخش نشریات 3- مخزن کتب نفیس 4- بخش سازماندهی 5- بخش سفارشات 6- بخش اطلاع رسانی7- دفاع مقدس 8- فرمانفرمایان

 

 

 

طبقه دوم: تالار پژوهش  1- کتابهای مرجع 2- پایان نامه ها

  

 

طبقه سوم: تالارشهید ترکاشوند  1- تالار مطالعه 2- بخش امانت

 

 


 

 

 

فعالیتهای بخشهای مختلف کتابخانه:

  1- تهیه و سفارش: کار این بخش تهیه و ارسال فهرست های گوناگون کتاب و نشریات به گروههای آموزشی دانشکده، دریافت تقاضا از گروهها، بخشهای مخزن و امانت، گزینش و انتخاب منابع وسفارش و تهیه آن ؛ ثبت و تسویه حساب و پی گیری نواقص پس از وصول سفارشات، انجام مراحل لازم برای قبول اهدا، وقف،مبادله و ..............

  2- سازماندهی: در این بخش کتابهای رسیده بر اساس سیستم دیویی( که یک سیستم عددی است و تقریباً مبنای فلسفی دارد و علوم را به 10 رده تقسیم می کند )  فهرست نویسی و  رده بندی می شوند تا کتابهای هم موضوع در کنار هم قرار گیرند وبه آسانی قابل بازیابی و دسترسی باشند. این کار، هم بصورت دستی و هم به صورت مکانیزه انجام می شود.

  3- مخازن:

  مخزن شماره 1 : کتب فارسی و عربی

  مخزن شماره 2 : کتب لاتین

 بصورت بسته اداره می شوند. کتابها براساس رده بندی دیویی در قفسه ها قراردارند. استادان در  صورت نیاز و دانشجویان تحصیلات تکمیلی به صورت محدود می توانند به مخزن مراجعه نمایند.

  4- تالار پژوهش:

 الف) بخش مرجع که به صورت قفسه باز اداره می شود وشامل کتابهای  مرجع عمومی و تخصصی مثل فرهنگ ها، دایرة المعارف، واژه نامه ها، فهرست ها و آثار مهم بسیاری از بزرگان است.

  ب) بخش پایان نامه ها که به صورت قفسه بسته اداره می شود. با جستجو در پایگاه کتابخانه می توان اطلاعات پایان نامه های مورد نیاز را به کتابدار تحویل داد و پایان نامه را دریافت کرد.

 5- تالار نشریات:

  این بخش داراری مجلات فارسی، عربی و لاتین می باشد و به صورت قفسه باز اداره  می شود. نشریات جدید در سالن مطالعه مجلات و نشریات سالهای گذشته به صورت صحافی شده در مخزن مجلات بر اساس الفبای عنوان، مورد استفاده مراجعین قرار می گیرد.

تالار دفاع مقدس : این بخش شامل کتابهای دفاع مقدس مجموعه فرمانفرمایان کتابهای اهدایی دکتر سیف الدین نجم آبادی و کتابهای خریداری شده از مجموعه مرحوم دکتر فرشید ورد می باشد

 فعالیتهای بخشهای مختلف کتابخانه:

 1- تهیه و سفارش: کار این بخش تهیه و ارسال فهرست های گوناگون کتاب و نشریات به گروههای آموزشی دانشکده، دریافت تقاضا از گروهها، بخشهای مخزن و امانت، گزینش و انتخاب منابع وسفارش و تهیه آن ؛ ثبت و تسویه حساب و پی گیری نواقص پس از وصول سفارشات، انجام مراحل لازم برای قبول اهدا، وقف،مبادله و ..............

 2- سازماندهی: در این بخش کتابهای رسیده بر اساس سیستم دیویی( که یک سیستم عددی است و تقریباً مبنای فلسفی دارد و علوم را به 10 رده تقسیم می کند )  فهرست نویسی و  رده بندی می شوند تا کتابهای هم موضوع در کنار هم قرار گیرند وبه آسانی قابل بازیابی و دسترسی باشند. این کار، هم بصورت دستی و هم به صورت مکانیزه انجام می شود.

  3- مخازن:

  مخزن شماره 1 : کتب فارسی و عربی

 مخزن شماره 2 : کتب لاتین

  بصورت بسته اداره می شوند. کتابها براساس رده بندی دیویی در قفسه ها قراردارند. استادان در  صورت نیاز و دانشجویان تحصیلات تکمیلی به صورت محدود می توانند به مخزن مراجعه نمایند.

  4- تالار پژوهش:

  الف) بخش مرجع که به صورت قفسه باز اداره می شود وشامل کتابهای  مرجع عمومی و تخصصی مثل فرهنگ ها، دایرة المعارف، واژه نامه ها، فهرست ها و آثار مهم بسیاری از بزرگان است.

 ب) بخش پایان نامه ها که به صورت قفسه بسته اداره می شود. با جستجو در پایگاه کتابخانه می توان اطلاعات پایان نامه های مورد نیاز را به کتابدار تحویل داد و پایان نامه را دریافت کرد.

5- تالار نشریات:

  این بخش داراری مجلات فارسی، عربی و لاتین می باشد و به صورت قفسه باز اداره  می شود. نشریات جدید در سالن مطالعه مجلات و نشریات سالهای گذشته به صورت صحافی شده در مخزن مجلات بر اساس الفبای عنوان، مورد استفاده مراجعین قرار می گیرد.

تالار دفاع مقدس : این بخش شامل کتابهای دفاع مقدس مجموعه فرمانفرمایان کتابهای اهدایی دکتر سیف الدین نجم آبادی و کتابهای خریداری شده از مجموعه مرحوم دکتر فرشید ورد می باشد

  

 

6- تالار مطالعه و میز امانت:
 این تالار به و سعت حدود 400متر، برای مطالعه مراجعین پیش بینی شده است و حدود20 میز دو نفره و 28 میز 4 و 6 نفره و 184 صندلی ، 6 دستگاه رایانه و8 برگه دان با 290 کشو دارد.
 مراجعین پس از جستجو در برگه دان یا پایگاه رایانه ای کتابخانه، اطلاعات مورد نیاز را روی برگه های مخصوص سفارش کتاب یادداشت می کنند و به کتابدار می دهند. برگه ها بوسیله آسانسور حمل کتاب به مخازن فرستاده می شودکتاب مورد نظر یافته و به تالار ارسال می شود تا پس از انجام مراحل امانت ، در اختیار مراجعین قرار گیرد.
 در این تعدادی فرهنگ و دایرة المعارف و کتابهای رزرو، نگهداری می شود.
 

 7- بخش کتابهای نفیس:
 داراری مجموعه های گوناگون است و بصورت بسته اداره می شود. کتابهای چاپ سنگی به صورت قطعی چیده شده است و فهرست های مخصوص به خود دارند.
 کتابهای خریداری شده مرحوم علامه قزوینی، که حدود2200 جلد کتب نفیس و ارزنده است، به خط علامه قزوینی حاشیه نویسی شده است.
 مجموعه اوقاف گیب، نقشه ها و اطلسهای نفیس، تعدادی سالنامه قدیمی، کتابهای چاپ سنگی و چاپ سربی قدیمی اهدایی امام جمعه کرمان، تعدادی نسخه های عکسی از کتابخانه های ایران و خارج ایران، کتابهای قطع بزرگ در زمینه: باستان شناسی و ایران شناسی، نشریات قدیمی که به صورت الفبایی نگهداری می شوند.

 8- بخش اطلاع رسانی:
 این بخش در امر پژوهش، مقاله یابی و ..... ، راهنمای مراجعین است.

  9- تعداد کتابها:
کتابخانه در حال حاضر حدود 300000 جلد کتاب دارد( 200000 جلد  فارسی و عربی و100000 جلد  لاتین) که با توجه به وضعیت هرکدام در یکی ازبخشهای مخزن فارسی و عربی، مخزن لاتین، بخش نفیس و بخش مرجع نگهداری می شود.
 حدود 200 عنوان نشریه فارسی    48 عنوان  نشریه عربی و    56 عنوان نشریه لاتین دارد.
 همچنین  4000 پایان نامه کارشناسی ارشد و دکتری و حدود180 حلقه CD ، در کتابخانه موجود است.
 دو بخش کامپیوتری و برگه دان ( دستی ) در کتابخانه موجود می با شد .