تاريخچه دانشكده ادبيات و علوم انساني

 

در هشتم خردادماه سال 1313 كه قانون تاسيس دانشگاه به تصويب مجلس شوراي ملي رسيد ، 6  دانشكده براي تشكيل دانشگاه پيش بيني  و در قانون تصريح شد كه يكي از آنها دانشكده ادبيات بود. زماني كه دارالمعلمين مركزي و دارالمعلمين عالي هم داير بود ، قسمت ادبي آن مشتمل بر دو رشته   «فلسفه و ادبيات » و « تاريخ و جغرافيا » بود . بنابراين سابقه تدريس برنامه عالي ادبيات فارسي بطور رسمي و كلاسي به سال 1307 يعني هشتاد و دو سال پيش باز مي گردد.

 

از سال تحصيلي 12-1311 رشته هاي تحصيلي فلسفه و ادبيات به دو رشته « ادبيات فارسي » و « فلسفه و علوم تربيتي » تجزيه شد و رشته  « زبان خارجه » نيز به شعب تحصيلات دانشكده ادبيات اضافه گرديد و از سال تحصيلي 15- 1314 رشته «باستانشناسي » نيز در دانشكده ادبيات افتتاح شد .

هنگام تاسيس دانشگاه هيئت تعليماتي دانشكده ادبيات از اين قرار بود: 

    استاد بديع الزّمان فروزانفر استاد ادبيات ، اسدالله بيژن دانشيار علوم تربيتي ، خانم امينه پاكروان معلم تاريخ صنايع ظريفه ، سيّد محمّد تديّن استاد ادبيات عرب ، دكتر علي اكبر سياسي استاد روانشناسي ، دكتر رضا زاده شفق استاد تاريخ و كليات فلسفه، عبدالحسين شيباني(وحيدالملك ) استاد تاريخ عمومي ، سيّد محمد كاظم عصّار استاد كليات فلسفه قديم ، امير سهام الدين غفاري دانشيار جغرافياي انساني و اقتصادي ، محمّد حسين فاضل توني استاد عربي و فلسفه قديم، مسعود كيهان استاد جغرافيا، سعيد نفيسي استاد تاريخ ملل شرق و يونان و روم ، دكتر هاز استاد فلسفه جديد، دكتر ژان هيتيه استاد زبان و ادبيات فرانسه ، رشيد ياسمي استاد تاريخ ايران بعد از اسلام ، مهدي بياني دبير ادبيات فارسي ، عبدالله فريار دبير زبان انگليسي ، ابوالفضل صدري معلم ورزش ، لطفعلي صورتگر دبير ادبيات انگليسي .

در مهرماه سال 1316 دوره دكتراي ادبيات در دانشكده ادبيات تأسيس شد . مقرراتي كه براي دوره دكتري از طرف دكتر عيسي صديق اعلم رئيس دانشسراي عالي و دانشكده ادبيات و علوم وضع شد از اين قرار بود :

براي گرفتن درجه دكتري كسي كه ليسانس در زبان و ادبيات فارسي دارد بايد دروس ذيل را تحصيل كند :

1)      يك زبان خارجه غير از زباني كه براي گرفتن ليسانس آموخته است .     

2)      زبانهاي ايران پيش از اسلام و زبانشناسي .

3)      تاريخ مفصل ايران .

4)      دوره عالي ادبيات عرب .

5)      معاني بيان زبان فارسي و سبك شناسي و مقايسه روش هاي نظم و نثر .

6)      سنجش ادبيات زبان هاي مختلف و روش تاريخ ادبيات

و به اضافه پس از بررسي كامل ، در موضوع معيني رساله بديعي بنويسد و نزد هيئت استادان به ثبوت برساند ... و نيز كساني حق تحصيل و گرفتن درجه دكتري دارند و داوطلب اين رشته قبول مي شوند كه استعداد فطري داشته باشند و استادان توفيق آنها را در پيشرفت كار تصديق نمايند ... ( روزنامه اطلاعات شماره 3263 مورخ 2/7/1316)

   از شاگردان دوره اول دكتري دانشكده ادبيات دكتر صفا ، دكتر خانلري  و دكتر معين بودند كه دكتر معين زودتر از آقايان ديگر رساله خود را گذراند و اولين دكتر غير پزشكي دانشگاه تهران است .

در تاريخ 14 ديماه سال 1316 آزمايشگاه روانشناسي دانشكده ادبيات آغاز بكار كرد و دكتر علي اكبرخان سياسي در تالار اجتماعات درباره آن سخنراني كرد و مطالب خود را بوسيله اسباب هائي كه رسيده بود توضيح داد و روشن ساخت. ( روزنامه اطلاعات شماره 3360 مورخ 15/10/1316)

            در سال 1321 دانشكده ادبيات و علوم  از هم جدا شد و در سال 1334 دانشسراي عالي نيز از دانشكده ادبيات مجزا گشت.

در بهمن سال 1326 « ميلوش تورتسكي » و «آدلف پاتر » از چكوسلواكي براي تكميل تحصيلات خود در رشته زبان و ادبيات فارسي و تحصيل درجه دكتري از دانشكده ادبيات به تهران آمدند. اين دو نفر در كشور خود به درجه ليسانس و دكتري نائل آمده بودند و فرد اولي داراي تأليفاتي نيز بود.

            در 5 ارديبهشت ماه سال 1328 « مرديت اوونس » دانشجوي انگليسي و در شهريورماه همان سال « سيد رضا علي » دانشجوي پاكستاني كه تحصيلات خود را در دانشكده ادبيات انجام داده بودند به كشور خود بازگشتند و براي بازگشت آنها مراسمي در دانشگاه انجام شد.

            در تاريخ 17/8/1329 بنا به پيشنهاد دانشكده ادبيات صلاحيت « كن هان راجا » براي تدريس زبان سانسكريت در دوره دكتراي زبان و ادبيات فارسي در جلسه 404 شوراي دانشگاه مطرح و تصويب شد.

            در سال 1329 با تقاضاي « پروفسور ژرژ  رِدار » مستشرق سوئيسي داير به اينكه به خرج دانشگاه مانند يك محصل به ايران آمده مطالعات خود را درباره زبان و ادبيات فارسي تعقيب نمايد از طرف شوراي دانشگاه موافقت بعمل آمد.

در ديماه سال 1330 بر طبق پيشنهاد دانشكده ادبيات ، شوراي دانشگاه براي رشته ادبيات فارسي كرسي هاي ذيل را تصويب كرد:

ü       تاريخ ادبيات فارسي(دو كرسي )

ü       زبان فارسي شامل پنج كرسي عبارت از:

1)       فنون ادبي فارسي

2)       سبك شناسي

3)       تحقيق در متون فارسي

4)       تاريخ زبان فارسي

5)       دستور زبان فارسي

ü       كرسي تاريخ تصوف

و در چهارصد و چهل و چهارمين جلسه شوراي دانشگاه مورخ 17 اسفند سال 1330 بر طبق پيشنهاد دانشكده ادبيات تصويب شد كه كرسي تاريخ اديان و مذاهب به علي اصغر حكمت و كرسي دستور زبان فارسي به عبدالعظيم گرگاني ، و كرسي فنون ادبي فارسي و عربي به جلال الدين همائي و كرسي تاريخ ادبيات  عرب  به احمد بهمنيار و كرسي زبان عربي به محمّد فيّاض تفويض شود و نيز كرسي  تاريخ زبان فارسي به دكتر پرويز خانلري و كرسي تحقيق در متون فارسي به دكتر محمد معين و كرسي تاريخ ادبيات فارسي به دكتر ذبيح الله صفا و كرسي سبك شناسي به دكتر حسين خطيبي و پايه دانشياري چهار نفر اخير به پايه استادي تبديل گردد.

ژرژ ردار سابق الذكر استاد دانشكده ادبيات نيوشاتل كه در تاريخ 6/7/1330 براي تكميل مطالعه در لهجه هاي فارسي به دعوت دانشگاه به تهران آمده بود روز 28 ارديبهشت ماه 1331 براي بازگشت به ميهن خود، سوئيس تهران را ترك كرد و به اين مناسبت در روز جمعه 31/2/1331 مجلس ضيافت شامي در باشگاه دانشگاه ترتيب داده شد .در آذر ماه سال 1331 به موجب تصويب شوراي دانشگاه مقرر شد كه از معلومات « ميلنر » در آزمايشگاه تعليمات بصري دانشكده ادبيات و دانشسراي عالي و از اطلاعات خانم « ماري ويرجينيا گيور » رئيس كتابخانه دانشسراي عالي شهر نيوجرسي در دانشكده ادبيات استفاده شود.

            در ديماه سال 1331 تدريس تاريخ ايران و ادبيات فارسي در دانشگاه سن ژوزف بيروت آغاز شد و به دعوت دانشگاه بيروت دكتر پرويز ناتل خانلري مأموريت يافت مدت دو ماه و نيم در آن دانشگاه به تدريس بپردازد .

            در اسفند سال 1331 به پيشنهاد دولت پاكستان شوراي دانشگاه موافقت كرد كه در دانشكده ادبيات كرسي زبان اردو تأسيس شود و دولت پاكستان قبول كرد كه مخارج تأسيس كرسي مزبور را بپردازد.

            در فروردين سال 1332 دانشكده ادبيات پيشنهاد كرد كه براي درس مباني تعليمات متوسطه كرسي اي تأسيس و به اسدالله بيژن تفويض شود و هر دو پيشنهاد در شوراي دانشگاه به تصويب رسيد.

            در مهرماه سال 1332 مجله دانشكده ادبيات انتشار يافت و نيز در تاريخ 23 تير ماه همان سال شوراي دانشكده ادبيات در صد و سي و دومين جلسه خود ارزش درجه فوق ليسانس صادره در رشته زبان فارسي دانشگاه سِند را معادل ليسانس رشته ادبيات فارسي تشخيص داد و تصويب كرد كه دارندگان درجه مزبور مي توانند پس از موافقت هيأت نظارت دكتري وارد دوره دكتراي ادبيات شوند.

            در آذر ماه سال1332 دوره دروس زبان و فرهنگ ايران براي دانشجويان خارجي آغاز شد و تاكنون دانشجويان بسياري از كشور هاي هندوستان ، پاكستان ، افغانستان ( هر چند فارسي زبان هستند ) انگلستان ، فرانسه ، اردن ، سوريه ، لبنان، يوگوسلاوي ، اسپانيا ، مصر ، ژاپن،  اوكراين ‌چين،  كره ، آمريكا و چند كشور ديگر از اين دوره فارغ التحصيل شده اند. 

در اسفند سال 1332 شوراي دانشگاه تصويب كرد كه دانشجويان خارجي با تصويب شوراي دانشكده ادبيات و با رعايت مقررات اداري ، براي تكميل زبان و ادبيات فارسي و تاريخ و جغرافيا و فرهنگ ايران و باستانشناسي مي توانند بطور مستمع آزاد در دانشكده ادبيات به تحصيل اشتغال ورزند.

            در روز شنبه مورخ 25 بهمن ماه سال1334 كلاس هنر هاي دراماتيك در دانشكده تدسيس گشت . استاد كلاس پروفسور « ديويدسن » آمريكايي بود و نيز دكتر « بلچر » استاد درام و هنرپيشگي در دانشگاه ويرجينياي غربي طبق برنامه فولبرايت به ايران دعوت شده ، مدت دو سال در اين رشته با دانشگاه تهران همكاري داشت . پيش از آن در مهرماه سال1335  كلاس تئاتر در دانشكده باز شده و معلم آن پروفسور «جورج كوئين بي » بود.

            در آذر سال 1333 صلاحيت تدريس « شوكت علي سبزواري » استاد زبان اردو در دانشگاه داكا كه از طرف دولت پاكستان براي تدريس زبان اردو در دانشگاه تهران معرفي شده بود به تصويب دانشگاه رسيد.

درآذر ماه سال   1334  اولين دانشجوي خارجي مهمان دانشگاه به گرفتن درجه دكتري در رشته زبان و ادبيات فارسي نائل شد و او حسينعلي محفوظ دانشجوي عراقي بود.

            در تابستان سال 1335 كرسي زبان و ادبيات فارسي در دانشگاه لبنان در بيروت افتتاح شد و مرحوم بديع الزّمان فروزانفر و مرحوم دكتر جلال همائي كه براي شركت در مراسم افتتاح آن به بيروت عزيمت كرده بودند دانشگاه تهران را به بهترين وجهي معرفي نمودند.

و نيز « عبدالله جاويد » دانشجوي افغاني مهمان دانشگاه و استاد دانشگاه كابل كه براي بار دوم در تاريخ 15 ديماه سال1334 براي تكميل تحصيل خود در رشته زبان و ادبيات فارسي به تهران آمده بود رساله دكتراي خود را در موضوع « سخن سرايان افغانستان از آغاز قرن 12 تا نيمه قرن 14 هجري »گذرانيد و او سومين دانشجوي خارجي  و اولين دانشجوي فارسي زبان خارج از ايران بود كه در رشته زبان وادبيات فارسي از دانشگاه تهران به گرفتن درجه دكتري نائل آمد. دانشجوي مزبور يكبار ديگر نيز در سال 1325 براي تحصيل بعنوان مهمان دانشگاه به ايران آمده بود و در آن هنگام علاوه بر گرفتن درجه ليسانس در رشته زبان و ادبيات فارسي از دانشكده ادبيات ، در رشته علوم سياسي نيز از دانشكده حقوق و علوم سياسي به درجه ليسانس نائل شد.

در روز چهارشنبه مورخ 2/3/1335 دكتر « سدارنگاني » دانشجوي هندي مهمان دانشگاه پس از گذراندن رساله « مختصري در تاريخ شعر فارسي در ايران و هندوستان » به گرفتن عنوان دكتري دانشكده ادبيات توفيق يافت . در همان روز «امين عبدالمجيد بدوي» دانشجوي مصري مهمان دانشگاه رساله دكتري خود را در موضوع « بحث درباره قابوس نامه » گذرانيد و عنوان دكتري دانشكده ادبيات به وي داده شد. وبراي اولين بار يك محقق مصري تحصيلات عالي خود را دردانشكده ادبيات دانشگاه تهران به پايان رسانيد و موفق به گرفتن عنوان دكترا گرديد.

وباز در همين روز « سيد امير حسن عابدي » دانشجوي هندي مهمان دانشگاه رساله خود را در موضوع « آثار كليم كاشاني » گذرانيد و عنوان دكتري دانشكده ادبيات به وي داده شد.

  در مهر ماه سال 1335 بنا به دعوت دانشگاه تهران پروفسور ايندوشكر استاد زبان سانسكريت ( جي پور ) هندوستان براي تدريس زبان سانسكريت و هندشناسي در دانشكده ادبيات به تهران آمد .

   در تاريخ 26 مهرماه سال1335 چاپ فرهنگ دهخدا از مجلس به دانشگاه واگذار شد و « سازمان لغت نامه » بوجود آمد.

  از سال 1336 دوره دكتراي فلسفه و تاريخ و جغرافيا تأسيس و دروس آن از آذر همان سال شروع شد .

 در سال 1337 دانشكده ادبيات به ساختمان كنوني در محوطه دانشگاه كه تازه احداث شده بود انتقال يافت .

 

ساختمان جديد دانشكده ادبيات در محوطه اي به مساحت 17500 متر مربع ساخته شده و مساحت كل زير بناي آن 13500 متر مربع است . حجم كل ساختمان بالغ بر 67000  متر مكعب و مجهز به كلاسهاي كوچك و بزرگ و كتابخانه و تالارهاي پژوهش و مطالعه و آزمايشگاه زبان ، جغرافيا و روانشناسي است . آمفي تئاتر دانشكده كه از لحاظ آكوستيك نخستين بار در كشور ما شكل خاصي به آن داده شد ، گنجايش 750  صندلي و 150 جاي ايستاده دارد. هزينه كل ساختمان اين دانشكده 000/000/115 ريال بوده است كه حدود 68 ميليون ريال آن را سازمان برنامه پرداخته است و باقي از بودجه دانشگاه تأمين شده است . اين ساختمان از بتن مسلح و با سقف هاي مضاعف و بوسيله شركت سنتاب ساخته شده است. . . ذكر اين نكته ضروري است كه طبقه چهارم دانشكده در سالهاي پس از انقلاب اسلامي به ساختمان قديمي اضافه شده است .

 

در مراسم گشايش ساختمان،  شوراي دانشكده تالار دانشكده را بنام فردوسي شاعر بزرگ و شهير ملّي  ايران  نام نهاد. در خرداد سال 1337 مركز مطالعات تمدن و فرهنگ ايران و خاور ميانه بر طبق اساسنامه مصوب پانصد و پنجاه و سومين جلسه شوراي دانشگاه بوجود آمد . نام اين مركز بعداً به « مركز مطالعه و تحقيق در تمدن و فرهنگ ايران و خاور ميانه  » تغيير كرد. مقصود از تأسيس اين مركز معرفي تمدن و فرهنگ ايران و تدريس زبان فارسي به خارجيان مقيم ايران بود . كلاسهاي مركز در سه دوره سه ماهه تشكيل مي شد و ساعات درس براي هر كلاس دو ساعت در هفته بود و كليه دروس به زبان انگليسي تدريس مي شد . . . پاره اي از دانشگاه هاي خارجي واحد هاي درسي اين مركز را پذيرفته بودند.

            در شهريور سال 1337 مؤسسه زبانهاي خارجي دانشكده ادبيات تأسيس شده و دانشجو پذيرفت و در همان سال دوره فوق ليسانس علوم اجتماعي در دانشكده ادبيات تأسيس شد. در ساعت 5/5 بعد از ظهر روز سه شنبه 19 اسفند سال1337 به مناسبت نودمين سال درگذشت شاعر شهير فارسي و اردو ، ميرزا اسدالله غالب  از طرف دانشجويان كلاس اردوي دانشگاه تهران در دانشكده ادبيات مجلسي برپا شد .

روز 26 تيرماه سال 1338 پروفسور « هيرالال چوبرا » استاد قسمت تاريخ و فرهنگ اسلامي دانشگاه كلكته كه در سال 1337 به دعوت دانشگاه تهران به ايران آمده بود از رساله خود كه به زبان فارسي درباره فلسفه  « بهاگواوگيتا » يكي از متون مقدس  هند نوشته بود دفاع كرد و به دريافت درجه دكتري از دانشكده ادبيات دانشگاه تهران نائل گرديد.

در روز دوشنبه 11 تيرماه سال1338 « محمد مرسلين » دانشجوي هندي رساله خود را تحت عنوان « شرح حال و آثار طالب آملي » گذرانيده دكتر دانشكده ادبيات شناخته شد.

            در آغاز سال تحصيلي 1338 مؤسسه باستانشناسي در دانشكده ادبيات تأسيس شد و به استناد ماده سوم اساسنامه آن كه در پانصد و هفتادو يكمين جلسه شوراي دانشگاه به تصويب رسيد ، و بنا به پيشنهاد دانشكده ادبيات دكتر محمد صادق كيا استاد زبان و ادبيات پهلوي دانشكده ادبيات ، محسن مقدم استاد دانشكده هنرهاي زيبا، دكتر علي نقي وزيري استاد زيباشناسي و تاريخ عمومي هنر دانشكده ادبيات ، تيمسار فرج الله آق اولي رئيس انجمن آثار ملي ايران ، دكتر عزت الله نگهبان دانشيار باستانشناسي ماقبل تاريخ دانشكده ادبيات ، ابراهيم پورداود استاد خطوط و زبانهاي باستاني دانشكده ادبيات ، عيسي بهنام دانشيار باستانشناسي ايران در دوران اشكاني و ساساني و صادق صميمي مدير كل اداره باستانشناسي به سمت اعضاي شوراي مؤسسه مزبور منصوب شدند و دكتر نگهبان سمت مديريت مؤسسه را يافت.

در ساعت 5/9 صبح 25 بهمن ماه سال1338 سمينار « ظهور اولين اجتماعات كشاورزي ماقبل تاريخ در ايران و آسياي غربي » به رياست دكتر سياسي و دكتر « رابرت بريدوود » پروفسور باستانشناسي و مردم شناسي دنياي قديم ماقبل تاريخ دانشگاه شيكاگو در ايران تشكيل شد و تا 5 اسفند داير بود . در شهريور سال 1340 با كمك « بنياد گورگيان » كرسي مستقلي براي مطالعات ايراني ( زبان و ادبيات فارسي ، تاريخ  ايران ، زبانها و ادبيات پيش از اسلام ) در دانشگاه كلمبيا تأسيس گرديد و از دكتر يارشاطر دعوت شد كه براي تصدّي اين كرسي به آمريكا عزيمت نمايد .

در خرداد سال 1341 چهار كرسي : تاريخ علوم ، تاريخ فلسفه باستان ، روانشناسي كودك و روانشناسي آزمايشي به كرسي هاي دانشكده ادبيات افزوده شد . و نيز در سال تحصيلي 42-1341 دوره فوق ليسانس  روانشناسي  ، تاريخ ، جغرافيا  و باستانشناسي و هنر  و در سال تحصيلي   45-1344 دوره فوق ليسانس  ادبيات فارسي ، فلسفه ، زبانشناسي و در سال تحصيلي بعد دوره فوق ليسانس زبان انگليسي و فرانسه و سال بعد از آن زبان آلماني داير شد .

در هشتم مردادماه سال 1342 شوراي دانشكده در يك جلسه    فوق العاده 9  گروه آموزشي براي دانشكده ادبيات تعيين كرد از اين قرار :

 

1)      گروه آموزشي زبان و ادبيات فارسي

2)      گروه آموزشي زبانشناسي همگاني و زبانهاي باستاني

3)      گروه آموزشي باستانشناسي و هنر

4)      گروه آموزشي فلسفه

5)      گروه آموزشي روانشناسي

6)      گروه آموزشي علوم اجتماعي

7)      گروه آموزشي جغرافيا

8)      گروه آموزشي تاريخ

9)      گروه آموزشي زبانهاي خارجه .

 

در تاريخ 13/ 9 / 1343  بنا به پيشنهاد دانشكده و تصويب شوراي مديران گروههاي آموزشي و شوراي دانشكده نام دانشكده ادبيات به  « دانشكده ادبيات و علوم انساني » تغيير يافت . و اين موضوع در ششصد و هفتاد و دومين جلسه شوراي دانشگاه به تصويب رسيد .

در سال تحصيلي 49- 1348 مقدمات تشكيل گروه آموزشي زبان و ادبيات عرب فراهم شد و گروه مزبور رسماً داير و بكار خود ادامه داد .

استادان خارجي كه از ابتداي تأسيس دانشكده ادبيات در آن تدريس كرده اند عبارتند از : « كرفتر » استاد باستانشناسي ، دكتر ژان هيتيه كه تا خرداد سال1316 در دانشسراي عالي تدريس مي كرد و از اول شهريور 1316 خدمت او پايان يافت  و« يوني فاسيو » بجاي او استخدام شد و اين هر دو زبان فرانسوي تدريس مي كردند و « توماس گيبسن » آمريكايي كه معلّم تربيت بدني بود .

پروفسور « ويلهم هاز » از دانشمندان يهودي آلمان كه پس از بيرون آمدن از آن كشور به مدت يكسال در ايران بود و فلسفه جديد و فلسفه تاريخ تدريس مي كرد . خانم « اليوت » همسر مرحوم دكتر صورتگر استاد زبان انگليسي و  « دامي نيگ راسي » و خانم « كارن بوكارت » و « كارل » و «هالند» و « رولس ونسكي » و « پولت كولينا » و خانم « روندا كرست » و     « الي فريزر » از گروه صلح آمريكا و دكتر « لئون ويلكرسن » و دكتر «آلبرت شوئنبرگ» از فولبرايت و « كارنيگتون » معلمين رشته انگليسي وخانم « ژان شيباني » و خانم « ماري لوئيز تعليمي » و « سانتا كروس » و       « بولارژان » معلمين زبان فرانسه كه اين آخري نماينده انجمن فرهنگي ايران و فرانسه بود و نيز « بوآسر» و «بودن» و «رولن» كه اينها هم معلمين زبان فرانسه بودند. دكتر « كورت ويگاند » معلم زبان آلماني مأمور از طرف دولت آلمان غربي و خانم «زيگريد صفا» همسر دكتر صفا و دكتر « هلموت آدلر » و « شلي » كه آنها نيز معلمين زبان آلماني بودند .

دانشكده ادبيات داراي مجله ايست كه به صورت فصلنامه علمي ـ پژوهشي منتشر مي شود .    هيأت نويسندگان مجله اساتيد و دانشياران دانشكده ادبيات و ساير مراكز آموزش عالي كشور هستند .

البته ذكر اين نكته ضروري است كه تغييرات بسيار اساسي اي در دانشكده ادبيات و علوم انساني ايجاد شده است كه از آن جمله مي توان به جدا شدن رشته هاي علوم اجتماعي ، زبانهاي خارجه ، روانشناسي و جغرافيا از بدنه دانشكده و تشكيل دانشكده هاي مستقل در ميان دانشكده هاي دانشگاه تهران اشاره كرد  به گونه اي كه دانشكده علوم اجتماعي در سال 1350   ، دانشكده زبانهاي خارجه در سال 1367  ، دانشكده روانشناسي در سال 1377   و دانشكده جغرافيا در سال 1380 رسماً به دانشكده هاي مستقلي تبديل شدند .

            در حال حاضر دانشكده ادبيات در پنج رشته زبان و ادبيات فارسي ،  باستان شناسي ،  زبان و ادبيات عرب ،  تاريخ و فلسفه در مقاطع كارشناسي ، كارشناسي ارشد و دكتري و دو رشته زبانشناسي و فرهنگ وزبانهاي باستاني تنها در مقاطع كارشناسي ارشد و دكتري دانشجو مي پذيرد .