موسسه لغت نامه دهخدا  و مرکز بین المللی آموزش زبان و ادبیات فارسی:

 

   رئیس : آقای دکتر علی افخمی

   تلفن : 22718074

  آدرس : باغ فردوس شمیران – ایستگاه پسیان

  E-Mail:Dehkoda@ chamran.ut. ac. ir

  تعداد اعضای هیأت علمی : 9 نفر ( نیمه وقت )

 

  محتوای لغت نامه دهخدا :

  استاد فقید علامه علی اکبر دهخدا حدود چهل سال از عمر خود را صرف تهیه یادداشت های بزرگترین فرهنگ فارسی کرد که  خود نیز در تنظیم و نظارت بر چاپ قسمتی از مطالب آن دخالت داشتند .

   علامه دهخدا برای اینکه کار خود را بر پایة دقیق علمی استوار سازد ابتدا به خواندن متنهای نظم و نثر پرداخت و لغت ها و ترکیبها  را علامت گذاری کرد . ابتدا خود او سپس عده ای دستیار به راهنمایی او این کلمات را بر روی برگه های کوچک نوشتند و به  صورت الفبایی مرتب کردند که شمارة آن از سه میلیون بیشتر است . این برگه ها ماده نخستین لغت نامه را تشکیل می دهند.

   لغت نامه در حدود دویست هزار ( عنوان ) لغت را  در بردارد ، بیشتر این لغت ها مستند به شاهدهای متعدد هستنداز آوردن این  شاهدها علاوه بر روشن ساختن معن یلغت دو نکته نیز در نظر بوده است : یکی آن که سیر تاریخی کله نشان داده شود و دیگر  آن که تحول معنی آن در طول تاریخ زبان دری روشن شود . علاوه بر لغات . در حدود دویست هزار عنوان اعلام جغرافیایی و  تاریخی نیز در این اثر آمده است .

این مؤسسه پس از سال 1336 چاپ لغت نامه عظیم دهخدا را که در اختیار مجلس شورای ملی بود به عهده گرفت و توانست  این اثر گرانبها را در 222 جزوه شامل حدود بیست و هفت هزار صفحه به چاپ برساند . مقرر شد تا به موازات این کار لغت نامه  های دیگری از اطلاعات گردآوری شده بیرون کشیده شود که از جمله  می توان به « لغت نامه فارسی » اشاره کرد که در  سه قطع و همراه با تمام و. یا قسمتی از شواهد تاریخی منظم از نثر به چاپ رسیده است .

 

 طرح های در دست اجرای موسسة لغت نامه دهخدا

     مؤسسه فعالیت های زیر را مد نظر داده است :

-         بررسی و نقد مواد لغت نامه دهخدا .

-         چاپ دیگر آثار علامه دهخدا .

-         تهیه دیسکتهای نرم افزاری از لغت نامه بر روی CD .

-         چاپ کامپیوتری لغت نامه .

-         تهیه و تألیف فرهنگ چینی به فارسی شامل پنج هزار عنوان و سه میلیون کلمه با همکاری اساتید بخش خارجی دانشگاه پکن .

-         تصحیح و اماده طبع و نشر کتبی ارزنده ادبی ، تاریخی ، لغوی و دستوری .

-         یادداشت برداری از چندین متن معتبر فارسی و طبقه بندی یادداشت ها که در این مدت از 247 کتاب مختلف نظم و نثر ، یک و نیم میلیون یادداشت استخراج شده و به گنجینه این موسسه اضافه شده است.

بزرگانی همچون پرفسور محسن ابراهیمی ، دکتر ذبیح الله صفا ، دکتر محمد معین ، دکتر سید جعفر شهیدی و دیگر اساتید  زبان و ادبیات فارسی از اعضای این موسسه بوده و هستند که به اعتبار جهانی آن   افزوده اند .

موسسه دارای یک کتابخانه تخصصی است که بر اساس روش اداره می شود و بالغ بر 8623 جلد کتاب به زبان فارسی و 4000  جلد به زبان عربی و حدود 77 عنوان نشریه در آن موجود است .

 

وب سایت موسسه علامه دهخدا

 

 

 

 مؤسسه باستان شناسی :

در سال 1338 مؤسسه باستان شناسی با هدف ارتقای فعالیت های تخصصی پژوهشی و آموزشی باستان شناسی در  دانشگاه تهران تأسیس و در کنار گروه آموزشی به فعالیت پرداخت .  از سال 1348 کاروانسرای صفوی محمد آباد قزوین ، پس از مدتهای لازم به عنوان پایگاه پژوهشهای میدانی و کاوشهای مؤسسة باستان شناسی در دشت قزوین برگزیده شد .

این مؤسسه از بدو تأسیس به حفاری های مهم و بررسی دقیق باستان شناسی با همکاری سازمان ها پرداخته است . گزارش  آنها را می توان در مجله تخصصی مارلیک و کند و کاو که پیش از انقلاب اسلامی از سوی موسسه چاپ شده است ، دید . حوزه  فعالیت این موسسه به سه بخش ، پیش از تاریخ ، بخش تاریخی و دوره اسلامی و هر بخش خود به قسمتهای فرعی دیگر تقسیم شده است .

این موسسه نیز کتابخانه ای مهم و مستقل دارد که شامل مجموعه ای از کتابهای وقفی مرحوم دکتر محمود فشار و کتابهای  تخصصی باستان شناسی است . کتابخانه مرحوم دکتر صالحی نیز به این مجموعه افزوده شده است . برگزاری سلسله  سخنرانی های علمی و انتشار مقالات تحقیقاتی و طرح ارتباط با مراکز تحقیقاتی دیگر کشورها را از جمله فعالیتهای این موسسه می توان برشمرد .

  در حال حاضر جناب آقای دکتر حسن طلایی ریاست این موسسه را برعهده دارند .