Skip to Content

 

سابقه گروه فرهنگ و زبانهاي باستاني دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه تهران به سال 1343 بازمي گردد، هنگامي كه « گروه زبان شناسي و زبانهاي باستاني» تأسيس شد. از سال 1370 گروه فرهنگ و زبانهاي باستاني با جدا شدن از گروه زبان شناسي همگاني به عنوان يك گروه آموزشي مستقل به تعليم دانشجويان در دو مقطع كارشناسي ارشد و دكتري مي پرداخته است. در يكي دو سال اخير نيز گروه در تكميل فعاليت هاي گذشته ، با استراتژي تربيت و تعليم نخبگاني كه دقائق افكار و خفاياي تمدن ايراني را بخوبي فهم كنند راه نوي را در پيش گرفته است .  اعضاي هيئت علمي 5 نفره  اين گروه متشكل از 1 استاد ، 1 دانشيار  و 3  استاديار مي باشد.

معرفي رشته :

فعاليت هاي اين گروه به مباحث و موضوعات ذيل معطوف است :

 بررسي زبانهاي باستاني و ميانه ايران ـ از زبانهاي باستاني زبان اوستايي و فارسي باستان (جهت فراگيري بهتر اين دو زبان ، زبان سانسكريت نيز در گروه تعليم داده مي شود) و از زبانهاي ايراني ميانه نيز زبان فارسي ميانه و پارتي و سغدي آموخته مي شود. گذشته از اساتيد گرانقدري همچون سركار خانم دكتر ژاله آموزگار با بيش از سي سال سابقه تدريس زبان پهلوي (و نيز اساطير ايران) ، بعضي از اعضاي هيأت علمي گروه كوشش مي كنند كه به دور از هرگونه تقليد و انتحال ، روشهاي نوي در آموزش زبانهاي باستاني و ميانه ايران ابداع كنند و با محك تجربه بيازمايند. تحقيقات بنيادي در زبانهاي باستاني و ميانه ايران نيز از كارهاي گروه است. در اين زمينه از پژوهش هاي ماندگار استاد بدرالزمان قريب در زمينه زبان سغدي بايد ياد كرد

 مطالعه دين هاي ايراني ـ آموزش زبانهاي باستاني و ميانه با به دست آوردن توانائي لازم براي تفسير و تأويل متون ملازم است. كوشش هايي در جهت استفاده از روشهاي هرمنوتيك قديم و جديد در تفسير متون زردشتي و مانوي در گروه آغاز شده است. بعضي از اعضاي گروه مي كوشند كه به گونه اي   « فن تفسير » صيقلي و نيرومند دست يابند كه به مدد آن بتوان معاني متون كهن را به درستي فهم كرد . به دست آوردن خطوط اصلي انديشه هاي ديني ايراني حاصل فن تفسير است كه به آن اشاره شد. گذشته از نحله غنوصي (خصوصاً كيش مانوي) ، رموز متعلق به طريقه هاي معنوي زرواني و عقايد و احكام آن (در مقايسه با تعليم ودائي و پس از ودائي) موضوع مطالعه است

 مباحث متعلق به تاريخ زبان فارسي و دستور تاريخي و علم اشتقاق فارسي. گروه از تحقيقات استاد ارجمند جناب آقاي دكتر محسن ابوالقاسمي در اين زمينه بهره مند است و مي كوشد اين رشته مطالعات را پيش ببرد. شناسائي عميق لغت و دستور زبان دري در گرو اين نوع بررسي هاست

 بررسي تاريخي سياسي – اجتماعي ايران پيش از اسلام

  دانش آموختگان اين رشته در مراكز آموزشي و پژوهشي به تدريس زبانهاي ايراني ميانه و ايراني باستان و يا پژوهش در زمينه فلسفه و مذاهب ايراني مي پردازند . قرائت و تجزيه و تحليل كتيبه ها و اسناد نويافته از كارهاي متعلق به دانش آموختگان اين گروه آموزشي است

 

 

 

دروس مقطع کارشناسي ارشد

دروس پیش نیاز :

 ارزش همه دروس 2 واحد است.

 

 


زبان فارسي ميانه

زبان اوستايي

زبان فارسي باستان

فرهنگ ايران باستان

 مقدمات زبانشناسي

روش تحقيق

 

دروس اختیاری :

ارزش همه دروس 2 واحد است.

 


پهلوي اشكاني كتيبه اي

اساطير ايران

زبان سغدي

زبان سنسكريت 2

 

دروس اصلی : 24 واحد

ارزش همه دروس 2 واحد است.

 


اوستا 1: و نديداد

اوستا 2:  يشتها 1

اوستا 3:  يشتها 2

نوشته هاي فارسي باستان

فارسي ميانه كتيبه اي

فارسي ميانه 1: اندرزنامه

فارسي ميانه 2: متون غير ديني

فارسي ميانه 3: متون ديني

فارسي ميانه ترفاني 1

فارسي ميانه ترفاني 2

پهلوي اشكاني ترفاني

زبان سنسكريت 1

 

 

پایان نامه : 4 واحد

 

 

دروس مقطع دکترا

دروس  جبرانی :

ارزش همه دروس 2 واحد است .

 


اوستا 1: يسن

زبان سغدي

فارسي ميانه 1: پازند

سنسكريت 1

 

 اگر دانشجويي درس زبان سغدي يا زبان سنسكريت 1 رادر دوره كارشناسي ارشد گذرانده باشد ؛ از گذراندن اين دو درس معاف است.

 

دروس اختیاری :

ارزش همه دروس 2 واحد است.

 


اديان ايران باستان

زبان سكايي (ختني)

سغدي 3: متون مسيحي

 سنسكريت 3: ريگ‌ودا

كتيبه‌هاي فارسي ميانه

 

 دانشجويان موظفند دو درس از دروس اختياري را با توجه به موضوع پايان نامه انتخاب كنند و بگذرانند.

 

دروس اصلی :

 ارزش همه دروس 2 واحد است .

 


اوستا 2: يسن هفت‌ها

 سنسكريت 2

 فارسي ميانه 2: زند

اوستا 3: گاهان 

 سغدي 1: متون مانوي

فارسي ميانه 3: دينكرد

سغدي 2: متون بودايي

 

پایان نامه : 24 واحد

 

 مدیر گروه : آقاي دكتر محمود جعفری دهقی

 

اعضاي هيات علمي گروه فرهنگ و زبانهای باستانی

رتبه علمی

حسن رضایی باغ بیدی

استاد

محمود جعفری دهقی

استاد

علی شهیدی

استادیار

احمد قائم مقامی استادیار

آژیده مقدم

استادیار

 

 

 

 

تلفن :  66950930

پست الکترونیکی :   acl.lit_ad@ut.ac.ir

کلیه حقوق این سایت متعلق به دانشگاه تهران است.