« بازگشت

رونمایی از نرم افزار مشاعره گفتگوی با رایانه

رونمایی از نرم افزار مشاعره گفتگوی با رایانه

17/2/97

 

گروه زبان شناسی همگانی دانشکده ادبیات و علوم انسانی برگزار می‌کند:
 
رونمایی از نرم افزار مشاعره گفتگوی با رایانه
 
انجمن علمی گروه زبان شناسی همگانی دانشکده ادبیات و علوم انسانی با همکاری دانشکده علوم و فنون دانشگاه تهران، مراسم رونمایی از نرم افزار مشاعره گفتاری با رایانه (دیوان حافظ، بوستان و گلستان سعدی) را دوشنبه ۱۷ اردیبهشت ماه ۹۷، از ساعت ۱۳ – ۱۲ با سخنرانی دکتر محمود بی جن خان استاد برجسته حوزه زبان شناسی، در تالار کمال دانشکده ادبیات برگزار می‌کند.
 
 
گزارش مراسم رونمایی از نرم افزار مشاعره گفتاری
 
جلسه رونمایی از نرم افزار چکامه (مشاعره گفتاری با رایانه) ۱۷ اردیبهشت ماه ۹۷ در دانشکده ادبیات و علوم انسانی برگزار شد. در ابتدای جلسه دکتر محمود بی جن خان استاد گروه زبان شناسی همگانی، با ارائه تحلیلی زبان شناسی از ساختار شعر در زبان فارسی سخن گفت و با پیروی از نظریه‌ی بازری ها ( Gmae theory ) قواعد حاکم بر مشاعره را تحلیل نمود. در ادامه در خصوص نحوه‌ی پیاده سازی تحلیل‌های زبان شناختی و قواعد حاکم بر مشاعره به عنوان یک بازی در قالب نرم افزار چکامه توضیحاتی ارائه شد. این پروژه به صورت مشترک با همکاری دو دانشکده ادبیات و علوم انسانی (به نمایندگی دکتر محمود بی جن خان) و دانشکده علوم و فنون نوین (به نمایندگی دکتر هادی ویسی) و با پشتیبانی صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور به انجام رسیده است.
 
 
معرفی نرم افزار چکامه
 
در این نرم‌افزار، یک نفر می‌تواند با رایانه به صورت گفتاری و تعاملی به مشاعره بپردازد. برای این کار، صدای دریافتی از کاربر ضبط شده و با موتور تشخیص گفتار فارسی به متن تبدیل می‌شود، سپس متن بدست آمده با استفاده از روش‌های تشابه‌یابی متن، با نمونه بیت‌های موجود در بانک اشعار چکامه مقایسه شده و بیت مورد نظر کاربر تشخیص داده می‌شود. در ادامه مشاعره، رایانه با حرف آخر بیت کاربر شروع به دکلمه یک بیت می‌کند و پس از وی، کاربر دوباره باید یک بیت دیگر را با شروع از حرف آخر بیت خوانده شده توسط رایانه، بخواند. فرایند مشاعره تا زمانی ادامه می‌باید که یا کاربر در خواندن بیت درست اشتباه کند و یا رایانه نتواند بیت دیگری را برای خواندن داشته باشد (هر بار که یک بیت توسط رایانه دکلمه می‌شود، رایانه اجازه خواندن آن بیت را ندارد). امتیاز دادن به کاربر بر اساس سرعت زمانی پاسخ است و هرچه کاربر دیرتر پاسخ دهد امتیاز کمتری دریافت می‌کند. بخش هوشمند چکامه، موتور تشخیص بیت خوانده شده توسط کاربر است که از قابلیت بازشناسی خودکار گفتار فارسی مبتنی بر HMM با مدل زبانی N-Gram به همراه تشابه‌یابی مبتنی بر معیار جاکارد بهره می‌برد. موتور بازشناسی گفتار استفاده شده در چکامه، مستقل از گوینده است و واژگان و مدل زبانی آن برای کار مشاعره اختصاصی شده است. متوسط دقت تشخیص بیت‌ها در چکامه ۹۸.۵% است که با آزمودن سامانه برای ۱۱ نفر و ۲۰۰ بیت در شرایط ضبط مختلف بدست آمده است. این نسخه از چکامه، از شعرهای گلستان و بوستان سعدی و غزلیات حافظ به عنوان بانک اشعار پشتیبانی می‌کند.