کتب Online

 

1)Libres: Library & Information Science Research Electronic Journal.

 

Editor: Kerry Smith.- Western Australia: Curtin University of Technology perth, Department of Media & Information, [199-?]

 

 

 

 

   این مجله که به صورت الکترونیکی منتشر می گردد به موضوعات و تحقیقات جدید در حوزه علوم کتابداری و اطلاع رسانی می پردازد.

  برای استفاده از این مجله باید به عضویت آن درآمده و با پرداخت حق عضویت مجله را دریافت نمود.

LIBRES توسط ISA ,LISA,SPI نمایه می گردد.

عناوین آخرین شماره این مجله عبارت است از :

 

 

 

 A "Queer" Moanifesto of Interventions for Libraries to "Come Our" of  The Closet! Wikis in The Workplace: How Wikis Can Manage Knowledge in Library Reference Services.

 Samping The Web: The Development of a Custom Search Tool Research.

 http://libres.curtin.edu.au

 

  

2)Webology. Editor: Alireza Noruzi.- Iran: [    ], 2004

 مجله وب شناسی‘ از سال 2004 توسط گروهی از کتابداران ایرانی و خارجی به صورت الکترونیکی درباره شبکه جهانی وب و علوم کتابداری و اطلاع رسانی به زبان انگلیسی منتشر می گردد.

این مجله به موضوعات مختلف در زمینه علوم کتابداری و اطلاع رسانی و شبکه جهانی وب می پردازد از قبیل : تحقیقات جدید در زمینه کتابداری ، اشاعه اطلاعات ، فرایندهای ارتباطات ، تولید ؛ جمع آوری ، ضبط ، ذخیره سازی ، بازنمایی ، ایجاد ارتباط ، انتقال ، بازیابی ، توزیع و اشاعه اطلاعات و همچنین تاثیرات اجتماعی و فرهنگی استفاده از وب.

این مجله تاکید خاص بر تکنولوژی های جدید اطلاع رسانی از طریق وب دارد.

 


Weblogy با ارائه موضوعات جدید در زمینه وب و کتابداری می تواند توسط کتابفروشان‘ ناشران‘ مجموعه سازان کتابخانه ها و تولیدکنندگان پایگاه های اطلاعاتی مورد استفاده قرار گیرد.

مجله وب شناسی توسط: "Directory of Open Access Journals" , "The Informed Librarian Online" "Library, Iformation Science & Technology Abstracts" , : Ulrich" , "Google Scholar  و ... نمایه می شود. همچنین استفاده از این مجله رایگان است.

 

   http://webology.ir

 

 

3)مجله الکترونیکی کتابدار. سردبیر و مدیر مسئول: حمید محسنی.- تهران: نشر کتابدار‘ 1381.

مجله الکترونیکی کتابدار از سال 1381 تاکنون در حوزه علوم کتابداری و اطلاع رسانی به زبان فارسی منتشر می گردد. هدف از انتشار این مجله کمک به محققان ، متخصصان ، کتابداران و دانشجویان کتابداری و اطلاع رسانی است تا بتوانند به بیان دیدگاه ها ، نظرات ، تجربیات و تحقیقات خود در حوزه کتاب ، کتابداری ، اطلاع رسانی و نشر بپردازند.

 

این مجله همچنین آخرین اخبار و اطلاعات مربوط به اطلاعات و اطلاع رسانی‘ کتاب و کتابداری را منعکس می کند. مخاطبان اصلی این مجله عبارتند از: کتابداران و اطلاع رسانان‘ دانشجویان کتابداری‘ اعضای هیأت علمی کتابداری‘ مدیران انواع کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی‘ ناشران و سیاستگزاران و مراکز تصمیم گیری در حوزه کتابداری‘ اطلاع رسانی و نشر.

 


 

مهم ترین عناوین مقالات آخرین شماره (دوره پنجم‘ 1385‘ شماره 1) :

 - پیش به سوی شاهراه های اطلاعاتی- کتابخانه: علم‘ فرهنگ و اقتصاد – آنفولانزای فوق حاد کتاب Flu  Book یا قوانین پنج گانه تفکر

 

 http://www.ketabdar.org/magazine

 

 

 

 

 

 

 

 

Online Dictionary

 

مقدمه

  امروزه اینترنت و به خصوص شبکة جهانگستر وب یکی از مهمترین منابع و محمل های دسترسی به اطلاعات محسوب می گردد. باید توجه داشت که از یک سو استفاده از اینترنت روز به روز  در حال افزایش بوده و از سوی دیگر حجم عظیمی از اطلاعات به دلیل فقدان  داوری و ویراستاری‘ مراحل ویرایش مرسوم در روند انتشار منابع چاپی را طی نمی کند و اطلاعات نامربوط بسیاری در اینترنت  انتشار  می یابد‘ به عبارت دیگر اطلاعات قابل دسترس از طریق اینترنت نه تنها مفید نیستند بلکه حتی ممکن است نادرست و گمراه کننده هم باشند. با انجام جستجوی کوتاهی از طریق یکی از موتورهای جستجو‘ سایت های بسیاری‘ بازیابی می شود که ممکن است از لحاظ محتوایی ارتباط اندکی با موضوع مورد جستجو داشته باشد‘ به عبارت دیگر ریزش کاذب و فقدان ارتباط موضوعی در اکثر یافته ها به عنوان یکی از مشکلات کاربرد منابع الکترونیکی و به خصوص اینترنت می باشد. در تأیید مطالب بالا لامبرت (1380) خاطر نشان  می سازد که موفقیت در رابطه پیدا یافتن منبع مرتبط غالباً با بخت و تصادف و پشتکار قابل ملاحظه یا شناخت  قبلی همراه است .

 

  پس به منظور بازیابی اطلاعات مرتبط‘ داشتن سواد اطلاعاتی و تجربة انجام جستجو دارای اهمیت می باشد. با توجه به موارد فوق ضرورت دقت در بازیابی سایت ها و اطلاعات از اینترنت امری ضروری است. از این رو با توجه به موضوع پژوهش در ادامه به بررسی یکی از واژه نامه های رایگان در اینترنت پرداخته می شود.

 منبع اصلی سایت واژه نامة عمومی honghton miffins premiere است. ویرایش چهارم آن به زبانهای آمریکایی و انگلیسی تهیه شده  است. این واژه نامه بیش از 200000 مدخل 330000 مثال دارد. البته در ویرایش چهارم بیش از 1000 واژه و جملة جدید ضمیمه شده  است.از نکات بارز و قابل توجه این واژه نامه دارا بودن بیش از 9 میلیون بیننده در ماه می باشد. در ادامه لازم است به بررسی بخش  های مختلف سایت پرداخته شود:

    •  

    • کادر جستجو: بخشی است که با تایپ واژه یا عبارت مورد نظر و کلیک روی قسمت (جستجو)‘ می توان به اطلاعات موجود در واژه نامه دسترسی پیدا کرد.در قسمت پائین کادر جستجو چهار گزینه وجود دارد و کاربر بر حسب نوع اطلاعات مورد نیاز یکی از گزینه ها را انتخاب می کند.

 

 گزینة اول با عنوان (واژه- مقاله) بهترین و رایج ترین نوع جستجو است و اطلاعاتی پیرامون هم معنی‘ مترادف‘ متضاد و ضرب المثل های   مرتبط به همراه کاربرد آن کلمه در جمله ارائه می دهد.

 با انتخاب گزینة دوم (شروع می شود با)‘ اگر عبارتی در نظر دارید که با کلمة خاصی شروع می شود‘ کافی است کلمه را در جستجو وارد  کنید. نتیجة جستجو سیاهها ای از مقالاتی است که با آن کلمة خاص شروع شده است.

مثلاً اگر کلمة مورد نظر ایران باشد‘ پس از جستجو با لیستی به شرح زیر روبرو می شوید:

 

 

 

Iran Air

Iran (Persia)

 

Iran        (ISO

Country code)

 

Iran  (Islamic

Republic of)

Iran

Iran Air Force

 

Iran Air Flight

655

Iran Air 655

 

Iran Air (ICAO

Code)

 

Iran Air (IATA

Airline code)

 

 

 

 

 

 گزینة سوم با عنوان (پایان یابد با) بسیار مشابه مورد بالاست‘ با این تفاوت که کلمة مورد نظر در انتهای عبارت آمده است.در این مورد هم نتیجة جستجو به شکل زیر است:

 

Airan

Abadan, Iran

 

Abadan Iran

 

 

1979

 

Revolution    of

Iran

 

1979 Revolution

In Iran

Arak, Iran

Aradan, Iran

 

American

 

Embassy in iran

 

 

Alliance         of

 

Builders         of

Islamic

Airlines of Iran

 
 
 

 

 

 

 گزینة چهارم با عنوان (متن) می باشد و در مورد لغت مورد نظر‘ هرگونه متن یا مقالة مرتبط را ارائه   می دهد. خواه لغت در بطن عنوان مقاله باشد یا در بطن مقاله. نتیجة جستجو برای واژة کربن به شکل زیر است:

 

 

Carbon

monoxide

 

Carbon

dioxide

Carbon cycle

 

Carbon

Dioxide sink

Carbon

steel

 

Carbon

nanotube

 

Carbon

tetrachloride

 

Extraction    of

iron

Carbon Steel

 

 

 

 

 

 اگر اطلاعات موجود در خود سایت برای کاربر کافی نباشد‘ می توان از موتورهای جستجوی دیگری نظیر google, yahoo, ebay که در بالای کادر جستجو هستند. این نکته باید در نظر گرفته شود که در هنگام استفاده از موتورهای جستجو چهار گزینة زیر کادر  جستجو غیر فعال می شود.

 با انتخاب گزینة (متن – مقاله) می توان به اطلاعات موجود در واژه نامه های سایت دسترسی پیدا کرد. اطلاعاتی که سایت در اختیار ما  قرار می دهد از منابع مختلفی است. این منابع عبارت از: واژه نامه /اصطلاحنامه (عمومی) و واژه نامه های کامپیوتر‘ پزشکی‘  حقوق‘ اقتصاد‘ اختصارات و عبارات عامیانه (تخصصی) و دو دائره المعارف عمومی.

 برای استفادة بهینه از محتوا‘ واژه نامه ها به جدول های رنگی تقسیم شده است. با کلیک کردن روی هر جدول می توان به اطلاعات آن دست یافت. علاوه بر این منابعی که در مورد واژة مورد نظر اطلاعاتی دارند‘ پس از جستجو در جلوی واژه درج شده اند.برای توضیح بیشتر شکل 1 را مشاهده کنید.

 

 

 

Dost and squares represent the brand of a dictionary or encyclopedia

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Subscription:

 

 

Dictionary

Thesaurus

 

Computing

Dictionary

 

Medical

Dictionary

 

Legal

Dictionary

Acrorryms

 

Wikipedia

encyclopedia

 

 

Hutchinson

encyclopedia

 

 

 

 

 

Blue backgrand

 

Means:

Active tab/section

 

 

White background

 

Means:

 

More info found

 

Under this section

 

 

 

Gray background

 

Means:

 

No info found

 

Under this section

 

 

 

 

 

Green background

 

And the dollar sign

 

Mean:

 

Some content

 

Requires subscription

For full access

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(شکل 1)

 

 

 

 

 

  برای سامان دهی اطلاعات و دسترسی آسان به منابع موجود در واژه نامه ها می توان به قسمتی با عنوان (مرورگر کامل) رجوع کرد.

 

 این بخش شامل سیاهه الفبایی تمام متن ها و مدخل های مرتبط با یک واژه در کلیة واژه نامه ها و دایره المعارف ها می باشد. نشانه  های رنگی کنار هر واژه بیانگر منبع آن است.

در ادامه به بررسی اصطلاحنامه می پردازیم. این اصطلاحنامه یک جدول قراردادی است و در صورتی که هیچ جدول خاصی را انتخاب نکنیم اطلاعات‘ از اصطلاحنامه در اختیار شما قرار می گیرد. این اصطلاحنامه اطلاعاتی از قبیل هم معنی‘ متضاد‘ مترادف و همچنین معنی  اقسام مختلف کلمه (صفت‘ قید و فعل) را بیان می کند. در ادامه در شکل 2 به بخش های مختلف اصطلاحنامه اشاره می شود.

 

 

 

  Thesaurus                                   Legend     Synonyms      Related     Words    Antonyms

 

 noun 1. good- benefit; " for your own good", "want's the good of worrying?"         

 

advantage, vantsge – the quality of having a superior or more favorable     

 

position, "the experience gave him the advantage over me                          

 

 common good, commonweal- the good of a community 

 

 2.good- moral excellence or admirableness; "there is much good to be found

 

in people"                                                                                                    

goodness                                                                                                    

 

kindness- the quality of being warm-hearted and considerate and humane 

 

and sympathetic                                                                                          

beneficence- the quality of being kind or helpful or generous                    

 

evilness, evil- the quality of being morally wrong in principle or practice;   

"attempts to explain the origin of evil in the world"                                    

 

"skipped"   

 

Adj    1. good- having desirable or positive qualities especially those suitable for a

 

Thing specified; "good news from the hospital" ; "a good report card"; "when

She was good she was very very good"; "a good knife is one good for cutting";  

 

Color coding explained in legend

 

Second meaning for the noun

 

Beginning of the saurus for noun

 

Green indicates a synonym

 

Blue indicates a related

 

Salman gndicates an antonym

 

Beginning of thesaurus for adjective

 

 

شکل (2)

 علاوه بر کادر جستجو صفحة اصلی سایت‘ شامل یک سری اطلاعات روزانه است که به این اطلاعات به موارد زیر تقسیم می شوند:

 

 

      •  لغت روز: هر روز لغت جدیدی به همراه تلفظ‘ مترادف و کاربرد آن در جمله‘ انتخاب و به مجموعة خود اضافه می کند. این بخش امکان آشنایی با لغات جدید روز را فراهم می کند.

      •  اخبار روز: خبری منتخب از بخش های مختلف جهان در این بخش ذکر شده است. با کلیک کردن روی بخش (اطلاعات بیشتر) در مورد چگونگی خبر اطلاعاتی بیشتری را مشاهده خواهید کرد.

    • نقل قول روز: سخنی از بزرگان معروف در این بخش آمده است و با کلیک کردن روی نام فرد اطلاعاتی پیرامون زندگی وی مشاهده خواهید کرد.

    • تقویم تاریخ : به ذکر وقایع تاریخی همان روز در سالهای کذشته می پردازد. این بخش امکان پیوند به دایرة المعارف را با کلیک روی نام فرد ممکن می سازد.

    • اصطلاح روز: در رابطه با موضوعی یا عبارتی خاص توضیحاتی را ارائه می دهد و کاربرد را به دایره المعارف ها پیوند می دهد. برای مثال این بخش می تواند حاوی اطلاعاتی دربارة نوعی گیاه و یا ضرب المثلی خاص باشد.

    • تولد روز : سرگذشت و اطلاعاتی درباره زندگی بزرگی که در این روز متولد شده است را ارائه می دهد.

    •  

    • آخرین جستجو: در این قسمت می توانید به آخرین جستجوهای خود‘ دست یابید. این کار در صرفه جویی وقت و بازیابی اطلاعات نقش مهمی دارد.

 

 بخش هایی که در بالا ذکر شد‘ از جهات بسیاری مفید و جالب هستند و امکان افزایش دایرة لغات‘ افزایش اطلاعات عمومی ‘ آشنایی با افراد و اشخاص برجسته‘ بازیابی سریع اطلاعات و همچنین آشنایی با بخش های مختلف سایت را از طریق پیوندها فراهم می نماید.

 

 دو بخش دیگر با نام های (اطلاعاتی پیرامون سایت) و (a-z) امکان دسترسی به بخش های مختلف واژه نامه را از طریق صفحة اصلی  فراهم می کند.  (a-z)  تمام مدخل ها را با نظم الفبایی مرتب کرده است که امکان دسترسی سریع به موضوعات و منابع مختلف را  فراهم می کند. این ویژگی مثبت در کمتر منبع الکترونیکی دیده می شود.

 

 با توجه به بررسی های انجام شده در مورد نقد این سایت می توان به موارد زیر اشاره کرد:

 

 دسترسی به اطلاعات هر مدخل به سادگی امکان پذیر است و احتیاج به مهارت ویژه ای ندارد. البته دسترسی  آسان دلیل بر پایین بودن سطح علمی و میزان اطلاعات مدخل های ارائه شده نیست. از دیگر مزایای این سایت وجود پیوندهای فراوان به  اطلاعات موجود در سایر واژه نامه ها و یا سایت های مرتبط دیگر است. باید توجه کرد که نظم الفبایی در واژه نامه های اینترنتی به منظور دسترسی  سریع تر به اطلاعات دارای اهمیت بسیاری است. از این رو در این سایت و در صفحة اصلی بخشی با عنوان (a-z)  وجود دارد‘ که  واژه ها و اصطلاحات را الفبایی کرده است. موارد بررسی شده نشان می دهد که ادعای سایت در رابطه با رایگان بودن بجز در مواردی خیلی خاص که فرد با عضویت و پرداخت مبلغی به صورت ماهیانه می تواند از یک سری اطلاعات اضافی بهره مند شود صحت دارد‘ در حدود 95 درصد اطلاعات به صورت رایگان ارائه می شود. با توجه به رایگان بودن اطلاعات این واژه نامه و جامعیت آن در این قسمت جا  دارد که به ویژگیهای این واژه نامه اینترنتی که آن را از منابع چاپی متمایز می کند اشاره شود. با توجه به انواع واژه نامه های عمومی‘ تخصصی و دایره المعارفهایی که در این سایت وجود دارد سطح دستیابی به انواع اطلاعات امکان پذیر است‘ در صورتی که اگر این چنین اطلاعاتی را بخواهیم از منابع چاپی کسب کنیم باید به منابع مختلف مراجعه نمود‘ این مراجعه از سه بعد اشکال دارد‘ وقت گیر است‘ نیاز  به هزینه ای برای تهیه منابع دارد‘ سرعت دسترسی ما را به اطلاعات کاهش می دهد؛ و در نهایت ممکن است پس از صرف هزینه سنگین و وقت زیاد به اطلاعات مورد نظر خود نیز دست نیابیم.

 

 از دیگر مواردی که در رابطه با منابع چاپی و الکترونیکی مطرح می باشد روز آمدی است. ویژگی استفاده از سایتهای اینترنتی و منابع الکترونیکی پیوسته‘ روز آمدی آنها است و دلیل انجام این کار هم ساده و کم هزینه بودن است و این در حالی است که در منابع چاپی روزآمدی اطلاعات کار دشوار‘ پر هزینه و زمان بری است.

 منابع الکترونیکی مزایای آشکاری از نظر استفاده از راهبردهای جستجو‘ دسترسی سریع تر به منابع‘ جستجوی داده ها‘ امکان چاپ و جستجو کلید واژه ای دارند. البته قابلیت های فوق الذکر منابع الکترونیکی نباید ما را از توجه به مزایای منابع چاپی مانند ویراستاری یا داوری‘ نظارت به انتشار منابع غافل نماید. یکی از مزایای منابع چاپی تورق می باشد با استفاده از این ویژگی منابع چاپی‘ دستیابی به مدخل مشابه آسانتر بوده و امکان کسب اطلاعات مشابه در آن زمینه وجود دارد. ویژگی مهم این سایت برقراری ارتباط با ناشرین آن برای دادن پیشنهاد و انتقاد از طریق آدرس info@farlen.com می باشد . در کل می توان گفت سایت بررسی شده از جامعیت برخوردار  بوده و برای استفادة افراد در سطوح مختلف مفید می باشد و هر گروه سنی بر حسب نیاز اطلاعاتی اش از سایت استفاده می نماید.

 

 

 

منابع:

  1) معیارهای ارزیابی منابع اطلاعاتی الکترونیکی با تأکید بر وب سایت ها. حیدری‘ غلام. فصلنامة علوم   اطلاع رسانی. دورة 20. شمارة سوم و چهارم. بهار و تابستان 1384. صص17-32

2) لامبرت‘ جیل. (1380). انتخاب منابع اطلاعاتی. ترجمه مهری صدیقی. تهران: مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران. 1380.

3) کتز‘ ویلیام. مقدمه ای بر اثر مرجع. ترجمه رحیم فرحی شاهگلی. تبریز: دانشگاه تبریز. 1382

 

4) معرفی و نقد یک واژه نامه ی اینترنتی رایگان (بنفشه غلامی – فاطمه بابائی)دانشجویان کارشناسی کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان