نمایشگر دسته ای مطالب نمایشگر دسته ای مطالب

بازگشت به صفحه کامل

گروه فلسفه-معرفی


گروه فلسفه دانشگاه تهران از جهت توجه به دو سنت دیرپای فلسفی هویتی متمایز دارد: فلسفه اسلامی و تاریخ فلسفه غرب. این گروه شاخه‌ای از دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران است که نخستین بار فعالیت خود را همزمان با تأسیس دانشگاه تهران تحت عنوان دانشکده ادبیات، فلسفه و علوم تربیتی آغاز کرد. هسته اولیه این دانشکده در سال ۱۳۰۷ به عنوان بخشی از دانشسرای عالی تربیت معلم شکل گرفت و در سال ۱۳۱۳ تحت عنوان یادشده همزمان با تأسیس دانشگاه تهران، در این نهاد نوپا ادغام شد. تا پیش از سال ۱۳۴۳ سه حوزه فلسفه، روانشناسی و علوم تربیتی در قالب یک گروه آموزشی فعالیت می‌کرد، ولی در آن سال دو حوزه روانشناسی و علوم تربیتی جدا شده و گروه فلسفه فعالیت مستقل خود را آغاز کرد. این گروه قدیمی‌ترین و مشهورترین گروه آموزشی-پژوهشی فلسفه در میان مراکز آموزشی-پژوهشی ایران است. از اواسط دهه چهل شمسی این گروه به مرکزی پیشرو در مطالعات فلسفی ایران بدل گشت. در طول سالیان گذشته چهره‌های فلسفی برجسته‌ای به عنوان اعضای این گروه خدمت کرده‌اند که به برخی از آنها اشاره می‌شود: سید کاظم عصار (محقق شیعی برجسته)، ویلیام هاز (استاد فلسفه جدید)، یحیی فلسفی (مترجم پیشرو آثار فلسفه غرب در ایران)، رضا داوری اردکانی (محقق فلسفه قاره‌ای و روشنفکر عرصه عمومی)، عبدالکریم سروش (محقق فلسفه علم و روشنفکر عرصه عمومی)، کریم مجتهدی و احمد فردید. مهم‌ترین نقطه قوت گروه توجه وسیع به تاریخ فلسفه است. این گروه به آموزش طیف وسیعی از درس‌هایی با موضوع تاریخ فلسفه غرب، فلسفه اسلامی و فلسفه قاره‌ای معاصر متعهد است. این تعهد به آموزش تاریخ فلسفه غرب به طور خاص در چهار قلمرو منعکس شده است: فلسفه یونان و روم، فلسفه قرون وسطی، فلسفه عصر جدید پیش از کانت و فلسفه قرن نوزدهم آلمان. در فلسفه کلاسیک، عطف نظر ویژه‌ای به افلاطون و ارسطو وجود دارد. مطالعه ایدالیسم آلمانی نقطه قوت دیگر این گروه است. سومین نقطه قوت این گروه فلسفه اسلامی است که با پشتیبانی و همکاری حوزه‌های علمیه صورت می‌گیرد. در هر سه حوزه فوق‌الذکر تمرکز ویژه برای متافیزیک است. در فلسفه معاصر قاره‌ای، درونمایه‌های اصلی پدیدارشناسی و هرمنوتیک است.

برنامه دوره دکترا: برنامه دوره دکترای گروه فلسفه دانشگاه تهران، از بالاترین اعتبار در میان برنامه‌های دکترای فلسفه در ایران برخوردار است. این برنامه در قالب سه شاخه عرضه می‌شود:
۱- فلسفه یونان و قرون وسطی،
۲- فلسفه عصر جدید و
۳- فلسفه معاصر.
در برنامه هر سه شاخه، سه درس متمرکز بر فلسفه اسلامی گنجانده شده است. تمام دانشجویان دکترا باید پیش از شروع رساله، امتحان جامع را با موفقیت پشت سر بگذارند. انتظار می‌رود که تا پایان ترم چهارم تحصیلی پیشنهاد رساله دکترا تصویب شود. به طور خاص در شاخه فلسفه یونان و قرون وسطی، از موضوعاتی با نسبت فلسفه یونان متأخر و فلسفه اسلامی، دریافت فلسفه یونانی در سنت فلسفه اسلامی و تأثیر سنت فلسفه مشاء اسلامی بر فلسفه قرون وسطی استقبال می‌شود. به طور متعارف مدت زمانی دوره دکترا بین چهار تا پنج سال است.