نمایشگر دسته ای مطالب

گزارش نشست " دست نویس های نفیس کتابخانة آیةالله العظمی مرعشی نجفی" و نقد و بررسی تصحیح جدید کتاب "حدیقه" سنایی

6/12/97

گزارش نشست " دست نویس های نفیس کتابخانة آیةالله العظمی مرعشی نجفی" و نقد و بررسی تصحیح جدید کتاب "حدیقه" سنایی

نشست علمی «دست نویس های نفیس کتابخانة آیةالله العظمی مرعشی نجفی (با تأکید بر آثار ایرانی و فارسی)» اول اسفند ماه ۹۷ با حضور استادان، دانشجویان و علاقه مندان این حوزه در تالار کمال دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران برگزار شد.

در ابتدا دکتر جواد بشری رئیس کتابخانه دانشکده ادبیات و علوم انسانی با ارائه مقدمه‌ای، کتابخانه آیةالله العظمی مرعشی را معرفی نموده و از ویژگی‌های منحصر بفرد این کتابخانه به وجود کتب خطی و نفیس و منابع نادر و یگانه در موضوعات مختلف، در دسترس بودن برای محققان و انتشار فهارس آن، که از این منظر در میان تمامی کتابخانه‌های ایران جایگاه نخست را داراست، اشاره کرد. ایشان در ادامه گفت: در حالیکه نخستین فهرست از این کتابخانه در دهه پنجاه منتشر شده است، در طی چهار دهه به ۴۹ جلد فهرست نسخه‌های خطی رسیده و این آمار در مقایسه با سایر کتابخانه های بزرگ ایران کم نظیر بوده است. دکتر بشری در ادامه تاکید کرد: تصویربرداری از نسخه‌های خطی با کیفیت مطلوب، سالیانی است در این مرکز شروع شده و نیاز به حمایت مسئولین دولتی در این خصوص دارد. یکی دیگر از ویژگی‌های مهم این کتابخانه پاسخ به تقاضای مخاطب از طریق تلفن و ارسال تصویر رنگی نسخه‌های خطی سفارش شده با پست به دست محققان است. در ادامه جلسه رئیس کتابخانه دانشکده ادبیات و علوم انسانی گفت: از بین ۴۹ جلد فهرست موجود، ۱۳ جلد را پیش از این دانشکده در اختیار داشته و در دو ماه اخیر کتابخانه دانشکده موفق به تکمیل آرشیو خود شده است. دانشجویان رشته‌های ادبیات فارسی، ادبیات عربی، تاریخ، ایرانشناسی و هنر، می‌توانند با مراجعه به این فهرست، می‌توانند موضوعات درخور توجّهی برای رساله‌های دانشگاهی یا تحقیقات خود انتخاب کنند.

در ادامه این جلسه دکتر وحید عیدگاه عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی به بررسی تصحیح جدید کتاب حدیقه سنایی پرداخت. ایشان در ابتدا با بیان پیشینه تصحیح حدیقه با اشاره به چاپ‌های اصلی، شرح مختصری ارائه کرد و سپس به چاپ جدید این کتاب که به تصحیح آقایان دکتر محمد جعفر یاحقی و سید مهدی زرقانی در دو جلد با همکاری انتشارات سخن روانه بازار شده است اشاره و به نقد و بررسی پرداخت. دکتر عیدگاه گفت: این چاپ، پس از چاپ خانم دکتر حسینی که عرضه‌کنندۀ صورت ملخّص (گزیده‌ای کهن) از حدیقه بر اساس چند نسخه سده ششم و بسیار نفیس و عتیق از حدود بیش از پنج‌هزار بیت از اثر است، به عرضه متن کامل و غیرملخّص اثر می‌پردازد و در این راه دو نسخه قدیمی سده هفتم را برای نخستین بار به خدمت می‌گیرد که مرحوم استاد مدرس رضوی آن‌ها را در اختیار نداشته است. این دو نکته از عوامل مهم برای مراجعه به این نسخه بشمار می‌رود، زیرا هر چند در جای جای اثر بدخوانی‌های عجیب دیده می‌شود، اما ما اکنون به واسطه این چاپ از نسخه بدل‌ها و دیگرسانی‌های دو نسخه کامل و قدیمی حدیقه اطلاع حاصل می‌کنیم. استاد گروه زبان و ادبیات فارسی در ادامه به برخی نواقص موجود همچون، اشکالات موجود در ساحت معنایی و وزنی برخی ابیات، بدخوانی های فراوان در تصحیح شماری کلمات و ترکیب‌ها، اشکالات موجود در نظام قافیه بیت‌ها، سهو‌های عجیب و دانه‌درشت تایپی و همچنین انواع تصحیف‌های حل‌نشده و مشکل‌ساز... اشاره کرد و در پایان به سوالات حاضران جلسه پاسخ داد.