گروه فرهنگ و زبانهای باستانی

سابقه گروه فرهنگ و زبانهای باستانی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران به سال 1343 بازمی گردد، هنگامی که « گروه زبان شناسی و زبانهای باستانی» تأسیس شد. از سال 1370 گروه فرهنگ و زبانهای باستانی با جدا شدن از گروه زبان شناسی همگانی به عنوان یک گروه آموزشی مستقل به تعلیم دانشجویان در دو مقطع کارشناسی ارشد و دکتری می پرداخته است. در یکی دو سال اخیر نیز گروه در تکمیل فعالیت های گذشته ، با استراتژی تربیت و تعلیم نخبگانی که دقائق افکار و خفایای تمدن ایرانی را بخوبی فهم کنند راه نوی را در پیش گرفته است .  اعضای هیئت علمی 5 نفره  این گروه متشکل از 1 استاد ، 1 دانشیار  و 3  استادیار می باشد.

معرفی رشته :

فعالیت های این گروه به مباحث و موضوعات ذیل معطوف است :

• بررسی زبانهای باستانی و میانه ایران ـ از زبانهای باستانی زبان اوستایی و فارسی باستان (جهت فراگیری بهتر این دو زبان ، زبان سانسکریت نیز در گروه تعلیم داده می شود) و از زبانهای ایرانی میانه نیز زبان فارسی میانه و پارتی و سغدی آموخته می شود. گذشته از اساتید گرانقدری همچون سرکار خانم دکتر ژاله آموزگار با بیش از سی سال سابقه تدریس زبان پهلوی (و نیز اساطیر ایران) ، بعضی از اعضای هیأت علمی گروه کوشش می کنند که به دور از هرگونه تقلید و انتحال ، روشهای نوی در آموزش زبانهای باستانی و میانه ایران ابداع کنند و با محک تجربه بیازمایند. تحقیقات بنیادی در زبانهای باستانی و میانه ایران نیز از کارهای گروه است. در این زمینه از پژوهش های ماندگار استاد بدرالزمان قریب در زمینه زبان سغدی باید یاد کرد

• مطالعه دین های ایرانی ـ آموزش زبانهای باستانی و میانه با به دست آوردن توانائی لازم برای تفسیر و تأویل متون ملازم است. کوشش هایی در جهت استفاده از روشهای هرمنوتیک قدیم و جدید در تفسیر متون زردشتی و مانوی در گروه آغاز شده است. بعضی از اعضای گروه می کوشند که به گونه ای   « فن تفسیر » صیقلی و نیرومند دست یابند که به مدد آن بتوان معانی متون کهن را به درستی فهم کرد . به دست آوردن خطوط اصلی اندیشه های دینی ایرانی حاصل فن تفسیر است که به آن اشاره شد. گذشته از نحله غنوصی (خصوصاً کیش مانوی) ، رموز متعلق به طریقه های معنوی زروانی و عقاید و احکام آن (در مقایسه با تعلیم ودائی و پس از ودائی) موضوع مطالعه است

• مباحث متعلق به تاریخ زبان فارسی و دستور تاریخی و علم اشتقاق فارسی. گروه از تحقیقات استاد ارجمند جناب آقای دکتر محسن ابوالقاسمی در این زمینه بهره مند است و می کوشد این رشته مطالعات را پیش ببرد. شناسائی عمیق لغت و دستور زبان دری در گرو این نوع بررسی هاست

• بررسی تاریخی سیاسی – اجتماعی ایران پیش از اسلام

  دانش آموختگان این رشته در مراکز آموزشی و پژوهشی به تدریس زبانهای ایرانی میانه و ایرانی باستان و یا پژوهش در زمینه فلسفه و مذاهب ایرانی می پردازند . قرائت و تجزیه و تحلیل کتیبه ها و اسناد نویافته از کارهای متعلق به دانش آموختگان این گروه آموزشی است

 

 

دروس مقطع کارشناسی ارشد

 

دروس پیش نیاز :

 ارزش همه دروس 2 واحد است.

 

 

زبان فارسی میانه

زبان اوستایی

زبان فارسی باستان

فرهنگ ایران باستان

مقدمات زبانشناسی

روش تحقیق

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دروس اختیاری :

ارزش همه دروس 2 واحد است.

 

 

پهلوی اشکانی کتیبه ای

اساطیر ایران

زبان سغدی

زبان سنسکریت 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دروس اصلی : 24 واحد

ارزش همه دروس 2 واحد است.

 

اوستا 1: و ندیداد

اوستا 2:  یشتها 1

اوستا 3:  یشتها 2

نوشته های فارسی باستان

فارسی میانه کتیبه ای

فارسی میانه 1: اندرزنامه

فارسی میانه 2: متون غیر دینی

فارسی میانه 3: متون دینی

فارسی میانه ترفانی 1

فارسی میانه ترفانی 2

پهلوی اشکانی ترفانی

زبان سنسکریت 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پایان نامه : 4 واحد

 

 

دروس مقطع دکترا

 

دروس  جبرانی :

ارزش همه دروس 2 واحد است .

 

اوستا 1: یسن

زبان سغدی

فارسی میانه 1: پازند

سنسکریت 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

*اگر دانشجویی درس زبان سغدی یا زبان سنسکریت 1 رادر دوره کارشناسی ارشد گذرانده باشد ؛ از گذراندن این دو درس معاف است.

 

دروس اختیاری :

ارزش همه دروس 2 واحد است.

 

ادیان ایران باستان

زبان سکایی (ختنی)

سغدی 3: متون مسیحی

سنسکریت 3: ریگ‌ودا

کتیبه‌های فارسی میانه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  *دانشجویان موظفند دو درس از دروس اختیاری را با توجه به موضوع پایان نامه انتخاب کنند و بگذرانند.

 

دروس اصلی :

 ارزش همه دروس 2 واحد است .

 

اوستا 2: یسن هفت‌ها

سنسکریت 2

فارسی میانه 2: زند

اوستا 3: گاهان

سغدی 1: متون مانوی

فارسی میانه 3: دینکرد

سغدی 2: متون بودایی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پایان نامه : 24 واحد

 

منابع آزمون کارشناسی ارشد

منابع آزمون دکترا

 

 

  مدیر گروه

آقای دکتر محمود جعفری دهقی

 

اعضای هیات علمی گروه فرهنگ و زبانهای باستانی	رتبه علمی
حسن رضایی باغ بیدی	استاد
محمود جعفری دهقی	دانشیار
علی شهیدی	استادیار
احمد قائم مقامی	استادیار
آژیده مقدم	استادیار

 

 

 66950930

acl.lit_ad@ut.ac.ir